Aby zapewnić trwałość zdobyczom Unii Europejskiej i sprostać globalnym wyzwaniom naszych czasów, potrzebujemy duchowej jedności Europy, potrzebujemy europejskiego poczucia tożsamości.

Home » Aktualności » II Debata Lemkinowska "Co pozostało z prawa do interwencji humanitarnej?"

II Debata Lemkinowska "Co pozostało z prawa do interwencji humanitarnej?"

- Nigdy nie było prawa do interwencji. To Zachód chciał wprowadzić taką zasadę – mówił podczas spotkania prof. Roman Kuźniar. Zapraszamy do zapoznania się z relacją i zdjęciami z debaty.

Obejrzyj pełny zapis wideo debaty w bibliotece multimedialnej.

Uczestnicy spotkania nie znaleźli konsensusu. Prof. Delsol uważała, że interwencja państwa lub koalicji krajów nie powinna zostać usankcjonowana prawnie.

- Taki czyn nie może mieścić się w ramach prawnych. Zalegalizowana wojna staje się operacją policyjną. Wojna natomiast powinna podlegać decyzji politycznej; może być słuszna ale nie może być legalna. Decyzja wymaga by podjąć ryzyko na własny rachunek, a nie zasłaniać się prawem. Jesteśmy skazani na własną subiektywność, bo jest to decyzja siłą rzeczy arbitralna.

Jako przykład działania podjętego bez ryzyka Delsol podała przykład interwencji w Kosowie. Serbia była bombardowana przez siły NATO ale konieczność narażania swoich żołnierzy.

– Interwencja w Kosowie była porażką – mówił prof. Kuźniar. – Po pierwsze postawiono fałszywą diagnozę sytuacji, po drugie zostało zignorowane prawo międzynarodowe, a na koniec gen. Wesley Clark przyznał, że cele interwencji były w istocie rzeczy polityczne, gdyż chodziło o to by NATO  przetestowało tzw. operację out of area – czyli poza swoim terytorium.

Kuźniar przekonywał jednak, że prawo do interwencji, choć obecnie skompromitowane jest potrzebne, jako instrument zapobiegający zbrodniom.  Kluczowy dylemat, jego zdaniem zawiera się w rozstrzygnięciu pytania „w jaki sposób interweniować?”.

Prof. Osiatyński przeniósł dyskusję poza Europę. – Trzy najskuteczniejsze interwencje humanitarne były przeprowadzone poza naszym kręgiem cywilizacyjnym i to o wiele wcześniej niż miały miejsce konflikty na Bałkanach. To w latach 70-tych miały miejsce: interwencja Indii w Pakistanie Wschodnim, działania Tanzanii w Ugandzie w celu obalenia brutalnego dyktatora Idi Amina oraz akcja Wietnamu w Kambodży pod koniec dekady, która powstrzymała rzezie Czerwonych Khmerów.

Nie każda wojna, zdaniem Osiatyńskiego jest zbrodnicza, choć podczas każdej wojny dokonywane są zbrodnicze czyny. Rozważając prawo do interwencji humanitarnej należy znaleźć odpowiedź na pytanie - jak zmniejszyć cierpienia ludzi? – W przypadku Rwandy zbrodnią był brak reakcji ze strony społeczności międzynarodowej. W przypadku interwencji multilateralnych problemem jest zazwyczaj uzyskanie konsensu dla działania.

Delsol, choć przeciwna uprawomocnieniu interwencji, którą określała po prostu, jako wojna, przyznała, że są wypadki uzasadnione moralnie, gdy można i należy podejmować działanie. – W takich sytuacjach musi być jasność intencji - że chodzi o prawa człowieka, a nie interesy narodowe. To się jednak w stosunkach międzypaństwowych praktycznie nie zdarza. Na przestrzeni wieków zmieniają się jedynie uzasadnienia dla prowadzenia wojen – w średniowieczu mieliśmy motywowane religijnie wyprawy krzyżowe, w epoce kolonialnej posługiwano się argumentem „cywilizacyjnym”, współcześnie mamy do czynienia z wojnami, które są prowadzone w imię praw człowieka.


Wkrótce ukaże się zapis wideo z debaty.

W debacie wzięli udział:

Moderacja
Konstanty Gebert – reporter (m.in. z Jugosławii i Rwandy) i komentator “Gazety Wyborczej”, założyciel żydowskiego miesięcznika “Midrasz”, autor dziesięciu książek, obecnie pracuje nad porównawczą analizą ludobójstw. Polska

Paneliści / stki
Chantal Delsol - profesor filozofii na Uniwersytecie Marne-la-Vallée, gdzie założyła Centrum badawcze im. Hannah Arendt. Autorka książek z zakresu filozofii politycznej, esejów oraz powieści, przetłumaczonych na 12 języków. Dyrektorka ds. kolekcji w wydawnictwie CERF. Stała współpracowniczka dziennika le Figaro i Valeurs Actuelles. Francja

Roman Kuźniar - profesor, doradca Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego ds. międzynarodowych. Przewodniczący Rady Naukowej Instytutu Stosunków Międzynarodowych UW. Były dyrektor Polskiego Instytutu Spraw Międzynarodowych (2005-2007). Polska

Wiktor Osiatyński - profesor prawa na Uniwersytecie Środkowoeuropejskim w Budapeszcie. Wykłada również na Uniwersytecie w Sienie, we Włoszech oraz na Uniwersytecie Connecticut w USA. Współdyrektor Centrum Badań nad Konstytucjonalizmem w Europie Wschodniej przy Szkole Prawa w Chicago (1991-1997). Autor książki „Prawa człowieka i ich granice”, która ukaże się nakładem wyd. ZNAK w marcu 2011. Polska

 

Już teraz zapraszamy na trzecią i ostatnią debatę cyklu poświęconego pamięci Rafała Lemkina, która odbędzie się na przełomie marca i kwietnia.

Zobacz relację z pierwszej debaty lemkinowskiej