Aby rozpocząć wyszukiwanie, wpisz poszukiwane wyrażenie.

Aby zapewnić trwałość zdobyczom Unii Europejskiej i sprostać globalnym wyzwaniom naszych czasów, potrzebujemy duchowej jedności Europy, potrzebujemy europejskiego poczucia tożsamości.

Home » Aktualności » Nacjonalizm i histeria polityczna - wokół nowego wydania esejów Istvána Bibó

Nacjonalizm i histeria polityczna - wokół nowego wydania esejów Istvána Bibó

Szóstego czerwca miała miejsce debata towarzyszącą niedawno wydanej publikacji - "Eseje polityczne Istvána Bibó". W dyskusji wzieli udział Iván Zoltán Dénes i Adam Michnik. Spotkanie poprowadził Paul Gradvohl.  Spotkanie miało miejsce w budynku Neofilologii UW, ul. Dobra 55.

"lstván Bibó bywa określany jako wybitny, a nawet wielki, myśliciel społeczny i polityczny. Pisma jego ukazywały się w USA, Francji, Niemczech i kilku innych krajach. Przygotowując niniejszą edycję, musiałem ponownie - jako tłumacz pism lstvána Bibó i badacz jego twórczości - zadać sobie pytanie o aktualność dzieła węgierskiego myśliciela. Pytanie to nachodziło mnie już wcześniej, zwłaszcza wówczas, gdy w trakcie lektury rozmaitych prac zachodnich, poruszających problematykę, którą zajmował się niegdyś Bibó, przychodziło mi stwierdzić, że ich autorzy nader rzadko odwołują się do niego. Pocieszająca - i zapewne w wielu przypadkach zasadną - byłaby świadomość, że go zupełnie nie znają. Tyle, że takie pocieszenie jest jednak bardzo kruche i wątpliwe, skoro jego źródłem jest fakt, że prace Bibó, mimo że tłumaczone i wydane, nie znalazły się w międzynarodowym krwioobiegu nauk społecznych…

…Wiele do myślenia dają też losy lstvána Bibó w jego kraju ojczystym. Wielka rola, jaką odgrywał w pierwszych latach powojennych, ranga jego ówczesnych dokonań intelektualnych, legendarna postawa niezłomnego męża stanu z 1956 roku i represje, jakich za to doświadczył ze strony komunistycznego reżimu, sprawiły, że dla węgierskiej opozycji demokratycznej stał się jednym z najwyższych i przez nikogo niekwestionowanych autorytetów. Pozycję tę ugruntowało węgierskie wydanie jego dzieł. W latach osiemdziesiątych, na progu transformacji ustrojowej, jawił się jako wzór intelektualisty i polityka. Czynnikiem skupiającym wokół Bibó całą opozycję ówczesną był wspólny przeciwnik: komunistyczny aparat partyjny i państwowy ze swoim zapleczem biurokratycznym i ideologicznym. Wszak Bibó był od najmłodszych lat zadeklarowanym przeciwnikiem wszelkich totalizmów ze szczególnym uwzględnieniem marksistowsko-leninowskiego totalizmu komunistycznego. Można się niekiedy spotkać z opinią, że był też głównym ideologiem węgierskiego przewrotu ustrojowego…

ze wstępu tłumacza prof. Jerzego Snopka

 

Bronisław Geremek pisał przed kilkunastu laty: „Czesław Miłosz w Rodzinnej Europie i (…) István Bibó – węgierski politolog, jedna ze znakomitych i wspaniałych postaci środkowoeuropejskiego imperium myśli, mający za sobą lata więzienia i członkostwo w rządzie węgierskim w 1956 roku, i głównie długie lata milczenia. Miłosz i Bibó, niezależnie od siebie, mówią o tym, że tym, co charakteryzuje narody Europy Środkowej jest poczucie kruchości ich losu narodowego, poczucie nietrwałości i niepewności. Bibó pisał kiedyś: człowiek zachodni nie jest w stanie tego zrozumieć. My o rannej porze, gdy się budzimy to stawiamy sobie pytanie czy jesteśmy jeszcze niepodlegli. Ten bardzo szczególny rys – poczucia niepewności – jest także rysem łączącym Grupę Wyszehradzką tak w aspiracjach, jak i formowaniu polityki zagranicznej” (Ustrój państwa a polityka zagraniczna, „Polski Przegląd Dyplomatyczny” 2001, nr 1(1), s. 35).

Książkę opublikowało wydawnictwo Universitas.