Aby rozpocząć wyszukiwanie, wpisz poszukiwane wyrażenie.

Aby zapewnić trwałość zdobyczom Unii Europejskiej i sprostać globalnym wyzwaniom naszych czasów, potrzebujemy duchowej jedności Europy, potrzebujemy europejskiego poczucia tożsamości.

Home » Aktualności » Pan Premier

Pan Premier

  Demokracja nie jest skazana na przegraną. Może, ale nie musi przegrać. Może stać się demokracją zniekształconą. Ale nie musi. Zależy to dziś zwłaszcza od odważnej odbudowy instytucji społeczeństwa obywatelskiego, od obrony niezależnych od układów partyjnych instytucji i od wymuszania przez opinię publiczną odnowy standardów życia publicznego1 – powiedział Tadeusz Mazowiecki kilka lat temu w trakcie wykładu na Uniwersytecie Warszawskim.

28 października 2013 roku pierwszy Premier III Rzeczypospolitej, wybitny polityk i mąż stanu, członek Rady Fundacji Centrum im. Profesora Bronisława Geremka zmarł w Warszawie, w wieku 86 lat.

 

Jeszcze nie tak dawno, w kwietniu ubiegłego roku, Premier świętował 85. rocznicę swoich urodzin i z tej okazji spotkał się z gronem przyjaciół, współpracowników i sympatyków na promocji książki <>Rok 1989 i lata następne. Był w świetnej formie – rzeczowy, precyzyjny, rozważny, odpowiadał na pytania z błyskiem w oku. W jego wypowiedziach dało się jednak wychwycić coś więcej niż podparty doświadczeniem namysł, a mianowicie prawdziwą, głęboką i zasadniczą mądrość, która coraz rzadziej towarzyszy współczesnemu życiu społeczno-politycznemu. Mądrość, która wyrastała z jednej strony z wieloletniego zaangażowania w sprawy publiczne, ale z drugiej była częścią wewnętrznych przekonań Premiera, tak ściśle związanych z personalizmem i katolicyzmem otwartym.

Premier Tadeusz Mazowiecki byłe bez wątpienia jednym z najważniejszych polskich polityków drugiej połowy XX wieku – trudno wyobrazić sobie polskie życie społeczno-polityczne bez jego udziału. Był pierwszym Premierem III Rzeczypospolitej(w latach 1989-1991), współtwórcą i przewodniczącym Unii Demokratycznej, Unii Wolności, posłem na Sejm PRL, oraz posłem na Sejm RP II i III kadencji (w latach 1991-2001). Od 2010 roku był doradcą Prezydenta RP ds. polityki krajowej i międzynarodowej. Był Kawalerem Orderu Orła Białego

Na przełomie lat 40. i 50. działał w Stowarzyszeniu PAX, następnie stał się jednym z założycieli warszawskiego Klubu Inteligencji Katolickiej oraz współtworzył miesięcznik „Więź”. Na początku 1976 roku podpisał list środowiska „” przeciwko zmianom w Konstytucji PRL. W maju 1977 roku został mężem zaufania głodujących w stołecznym kościele św. Marcina i na trwale związał swoje losy z polską opozycją demokratyczną. 22 sierpnia 1980 roku razem z Bronisławem Geremkiem udał się do Stoczni Gdańskiej z tekstem apelu środowisk intelektualnych. Na zaproszenie Lecha Wałęsy, 24 sierpnia 1980 roku, stanął na czele Komisji Ekspertów przy Prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego i wspierał negocjacje Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego z władzami. Po zakończeniu strajku był głównym doradcą Lecha Wałęsy i Krajowej Komisji Porozumiewawczej NSZZ „Solidarność”. Był także pierwszym redaktorem naczelnym „Tygodnika Solidarność”. Został internowany w czasie stanu wojennego. 19 sierpnia 1989 roku został desygnowany na stanowisko prezesa Rady Ministrów, zaś 24 sierpnia Sejm kontraktowy powołał Go na ten urząd.

W sejmowym exposé, które wygłosił 24 sierpnia 1989 roku, zaznaczył: „Trzeba przywrócić w Polsce mechanizmy normalnego życia politycznego. Przejście jest trudne, ale nie musi powodować wstrząsów. Przeciwnie – będzie drogą do normalności. Zasadę walki, która prędzej czy później prowadzi do wyeliminowania przeciwnika, musi zastąpić zasada partnerstwa. Nie przejdziemy inaczej od systemu totalitarnego do demokratycznego”.2 Tadeusz Mazowiecki był symbolem polskich przemian demokratycznych, jednym z głównych współtwórców wolnej Polski.

Swoją wiedzą, mądrością i przenikliwością wspierał przez ostatnie lata działania Fundacji Centrum im. Profesora Bronisława Geremka. Jako członek Rady Fundacji był życzliwym obserwatorem przedsięwzięć naszego zespołu i je wspierał. My z kolei staraliśmy się wsłuchiwać w Jego mądry głos i uwzględniać w działaniach Jego inspiracje. Zawsze mówiliśmy o Nim – „Premier”, bez zbędnych dodatków, dopowiedzeń. Wiadomo było od razu o kogo chodzi – jest przecież jeden Premier… Zawdzięczamy Mu naprawdę wiele.

Swoje polityczne credo Tadeusz Mazowiecki zawarł w przemówieniu, które zostało wygłoszone na Uniwersytecie Katolickim w Lowanium. Premier zaznaczył wówczas: „Nie ma wielkiej polityki bez zaplecza moralnego. Przywiązany jestem do ideałów i postaci, które nie osiągnęły w polityce sukcesów, ale były słupami milowymi ukierunkowującymi myślenie i postawy ludzkie. Dla mojego systemu wartości istnienie takich postaci, takiego sposobu myślenia i takich zachowań jest niezwykle ważne. Sfera działań politycznych nie byłaby dla mnie tak znacząca, gdybym nie widział ludzi, którzy gotowi są niekoniecznie wygrać, ale postawić na coś zasadniczego”.3 

21 lipca 2008 roku, w archikatedrze św. Jana w Warszawie, w trakcie uroczystości pogrzebowych Bronisława Geremka, Premier wyznał: „Bardzo trudno mówić o kimś bliskim, kto odszedł tak nagle i niespodziewanie, czyj głos ciągle jeszcze ma się w uszach, czyja postać pokazywana teraz tak często na ekranach jest nadal wśród nas obecna”.4

Dzisiaj z ciężkim sercem musimy te same słowa odnieść do Tadeusza Mazowieckiego – naszego Pana Premiera.

Jacek Głażewski

 

1 T. Mazowiecki, Czy demokracja musi przegrać? Wykład na Uniwersytecie Warszawskim, 14 marca 2006 roku [w:] Rok 1989 i lata następne. Teksty wybrane i nowe, Warszawa 2012, s. 384.

2 Idem, Polska będzie inna. Przemówienie wygłoszone w Sejmie, 24 sierpnia 1989 roku [w:] ibidem, s. 38.

3 Idem, Etyka i polityka. Wykład na Uniwersytecie Katolickim w Leuwen, 2 lutego 1990 roku [w:] ibidem, s. 177-178.

4 Idem, Bronisław Geremek (1932-2008) [w:] ibidem, s. 471.