Aby rozpocząć wyszukiwanie, wpisz poszukiwane wyrażenie.

Aby zapewnić trwałość zdobyczom Unii Europejskiej i sprostać globalnym wyzwaniom naszych czasów, potrzebujemy duchowej jedności Europy, potrzebujemy europejskiego poczucia tożsamości.

Home » Aktualności » Konferencja w Pałacu Prezydenckim o opozycji w Europie Środkowej i Wschodniej w okresie zimnej wojny

Konferencja w Pałacu Prezydenckim o opozycji w Europie Środkowej i Wschodniej w okresie zimnej wojny

16 maja br. w Pałacu Prezydenckim odbyła się konferencja międzynarodowa z udziałem prezydenta RP Bronisława Komorowskiego pod tytułem "Wspólnota ponad kordonem. Opozycja demokratyczna Europy Środkowo-Wschodniej w czasach zimnej wojny". Fundacja była współorganizatorką wydarzenia.

 

Zapis wideo oraz zdjęcia z konferencji

Program konferencji:

Pałac Prezydencki, 16 maja 2014 roku

9:00 Powitanie

9:05 Wystąpienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Bronisława KOMOROWSKIEGO

9:45 Debata panelowa – Polska i sąsiedzi – idee polityki zagranicznej w myśli politycznej opozycji
Moderator dyskusji: Jan SKÓRZYŃSKI, uczestnicy: Padraic KENNEY,
Andrzej KRAWCZYK, Andrzej FRISZKE, Stefan GARSZTECKI, Alvydas NIKŽENTAITIS

11:15 Przerwa kawowa

11:35 Debata panelowa – Dysydenci – razem czy osobno?
Moderator dyskusji: Janusz ONYSZKIEWICZ, uczestnicy: Wiaczesław BACHMIN,
Ján ČARNOGURSKÝ, Roland JAHN, Gábor DEMSZKY

13:05 Lunch

13:50 Debata panelowa – Solidarność Europy Środkowo-Wschodniej – doświadczenie i przyszłość
Moderator dyskusji: Janusz REITER, uczestnicy: Basil KERSKI, Oksana ZABUŻKO,
MARKUS MECKEL, JAN LITYŃSKI

Biiogramy gości konferencji:


Jan Skórzyński dr hab. historyk i publicysta, pracuje w Europejskim Centrum Solidarności, jest profesorem w Collegium Civitas. Redaktor naczelny czasopisma „Wolność i Solidarność. Studia z dziejów opozycji wobec komunizmu i dyktatury”. Autor m.in. „Kalendarium Solidarności”1980–89 (wraz z Markiem Pernalem, 1990), „Opozycja w PRL. Słownik biograficzny 1956–89”, t. 1–3 (redaktor naczelny), „Od Solidarności do wolności” (2005), „Rewolucja Okrągłego Stołu” (2009), Zadra. „Biografia Lecha Wałęsy” (2010), „Siła bezsilnych. Historia Komitetu Obrony Robotników” (2012), „Na przekór geopolityce. Europa Środkowo-Wschodnia w myśli politycznej polskiej opozycji demokratycznej 1976 – 1989” (w druku).

Padraic Kenney profesor historii i Stosunków Międzynarodowych na Uniwersytecie Indiana (USA) gdzie jest pełni również funkcję dyrektora Centrum Studiów Polskich oraz Instytutu Rosji i Europy Wschodniej. Padraic Kenney jest autorem pięciu książek m.in: „Rewolucyjny Karnawał. Europa Środkowa 1989” [2005], „Rebuilding Poland: Workers and Communists, 1945-1950” (1997; polska edycja spodziewana w 2015 roku) oraz „Wrocławskie Zadymy” (2007).

Andrzej Krawczyk doktor historii, dyplomata; specjalista w sprawach Europy Środkowej. Wykładowca na UW (1976-2001) i KUL (1986-2001). Urzędnik państwowy od jesieni 1989 r., m.in. dyrektor Gabinetu min. Aleksandra Halla, dyr. gen. w Kancelarii Sejmu (1991-1993), doradca premier Hanny Suchockiej, prezes Fundacji „Pomoc Polakom na Wschodzie”. Ambasador w Pradze (2001-2005), Bratysławie (2008-2012) i w Sarajewie (od maja 2013); minister w Kancelarii Prezydenta (XII 2005-II 2007). Współwydawca „drugoobiegowy”: „Biuletynu Solidarności UW” (1980-1981) i czasopisma poświęconego problematyce Regionu Europy Środkowej „ABC” (od 1984/1985). Autor m.in. książki „Praska Wiosna 1968” (Warszawa 1998, wyd. Volumen).

Andrzej Friszke profesor, historyk specjalizujący się w historii najnowszej. Członek Rady Fundacji im. prof. Bronisława Geremka. Od 1980 roku należy do KIK, będąc też członkiem jego zarządu. W 1981 roku redaktor działu historycznego w „Tygodniku Solidarność”. Wchodził w skład kolegium redakcyjnego pisma Samorządu Studentów Uniwersytetu Warszawskiego „Głos Wolny Wolność Ubezpieczający” (1980–1981). Od 1982 roku kierownik działu historycznego „Więzi”. Od 1990 roku pracuje w Instytucie Studiów Politycznych PAN. Członek kolegium Europejskiego Centrum Solidarności oraz rady Muzeum Historii Polski. W 2011 roku wszedł w skład nowo powołanej Rady IPN. Odznaczony Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski oraz Krzyżem Oficerskim tego orderu. W 2011 roku otrzymał nagrodę „Polityki” oraz Nagrodę im. Kazimierza Moczarskiego za książkę „Anatomia buntu”.

Stefan Garsztecki politolog, historyk. Kierownik (p.o.) Katedry Studiów Europy Środkowowschodniej na Uniwersytecie Technicznym w Chemnitz. Specjalizacje badawcze: Europa Wschodnia, stosunki międzynarodowe, sprawa niemiecka, zimna wojna. W latach 2005-2009 dyrektor zarządzający Instytutu Studiów Europy Wschodniej i Środkowej Uniwersytetu Bremeńskiego. Był wykładowcą wydziału Nauk Politycznych i Dziennikarstwa Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Alvydas Nikžentaitis litewski historyk, wykładowca Wileńskiego Uniwersytetu Pedagogicznego, od 2000 dyrektor Litewskiego Instytutu Historycznego. Prezes Polsko-Litewskiego Forum Dialogu i Współpracy im. Jerzego Giedroycia. W 1992 roku wraz z Vladasem Žulkusem założył Centrum Historii Prus i Litwy Zachodniej przy Uniwersytecie Kłajpedzkim, którego został dyrektorem. Od 1993 do 1998 szefował Katedrze Historii Uniwersytetu Kłajpedzkiego, później przez dwa lata współpracował naukowo z Centrum Historycznym Prus i Litwy Zachodniej. W 2000 roku objął stanowisko dyrektora Litewskiego Instytutu Historycznego. Odznaczony Krzyżem Oficerskim Orderu Zasługi RP.

Janusz Onyszkiewicz polityk, matematyk, alpinista. Dwukrotny minister obrony narodowej (w latach 1992–1993 i 1997–2000), poseł na Sejm X, I, II i III kadencji, od 2004 do 2009 poseł do Parlamentu Europejskiego (do 2007 wiceprzewodniczący PE, a od 2007 roku wiceprzewodniczący Komisji Spraw Zagranicznych PE). W 1980 roku był jednym z założycieli NSZZ „Solidarność” Regionu Mazowsze, a następnie członkiem jego prezydium. W latach 1981-1989 był krajowym rzecznikiem prasowym NSZZ „S”. Wykładał gościnnie na zagranicznych uniwersytetach, m.in. w Wielkiej Brytanii, Francji, Szwecji, Norwegii i b. Czechosłowacji. Jest doktorem honoris causa Uniwersytetu w Leeds (Wielka Brytania).

Wiaczesław Bachmin ekspert w dziedzinie filantropi i społeczeństwa obywatelskiego w Rosji. Od 2004 roku konsultant fundacji im. C.S. Motta. W latach 1997-2000 współtworzył Komisję Śledczą na rzecz badania Używania Psychiatrii do celów Politycznych w Związku Radzieckim. W latach 1969-1970 oraz 1980-1984 był więźniem politycznym. W latach 1991-1995 w ministerstwie spraw zagranicznych pełnił funkcję szefa Dyrektoriatu do spraw Współpracy Humanitarnej i Kulturalnej. W latach 1995-2003 był dyrektorem wykonawczym Instytutu Wolnego Społeczeństwa (fundacja Sorosa) w Rosji. Pan Bachmin jest przewodniczącym Centrum Sacharowa oraz członkiem moskiewskiej Grupy Helsińskiej.
 
Ján Čarnogurský polityk, przed rokiem 1989 dysydent. Doktor prawa Uniwersytetu w Bratysławie. W latach 80-tych XX w. prześladowany pozbawiony pracy pracował jako kierowca, był bezrobotny od roku 1987 do 1989. W 1989 roku po wydarzeniach Aksamitnej Rewolucji został mianowany Wice premierem Czechosłowacji. Dr. Čarnogurský zainicjował tworzenie Chrześcijańskiej Demokracji w Czechosłowacji, której był długoletnim przewodniczącym. Pierwszy Wice premier Republiki Słowacji, w latach 1991-1992 pełnił również funkcję premiera Republiki Słowacji. W latach 1998-2002 Minister Sprawiedliwości Republiki Słowacji. Dr. Čarnogurský został odznaczony państwowymi odznaczeniami w Polsce, Armenii i Rosji.

Roland Jahn dziennikarz, były opozycjonista i dysydent. W roku 2011 wybrany przez Bundestag na stanowisko Komisarza Federalnego Archiwów Stasi. W okresie zimnej wojny aresztowany przez reżim NRD za manifestowanie solidarności z Polską. Wbrew swej woli przewieziony przez Stasi do Zachodniego Berlina gdzie kontynuował działalność opozycyjną. Po roku 1989 dziennikarz telewizji publicznej ARD gdzie współtworzył program “Kontraste”.

Gabor Demszky węgierski polityk, prawnik i socjolog. Ekspert w Wilson Center (USA). W 1983 roku został skazany na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności za drukowanie samizdatu. W 1990 roku należał do współzałożycieli Związku Wolnych Demokratów, w tym samym roku został burmistrzem Budapesztu. Reelekcję na to stanowisko uzyskiwał, wygrywając czterokrotnie kolejne wybory samorządowe (1994, 1998, 2002, 2006), stając się jednym z najdłużej sprawujących swoją funkcję samorządowców w Europie Środkowej. W latach 2000–2001 był przewodniczącym Związku Wolnych Demokratów. W 2004 roku został wybrany do Parlamentu Europejskiego, zrezygnował z funkcji po kilku miesiącach z powodu sporu o incompatibilitas urzędu burmistrza i europosła.

Janusz Reiter dyplomata, germanista. Przewodniczący Rady Centrum Stosunków Międzynarodowych. W latach 1990-1995 był ambasadorem Polski w Republice Federalnej Niemiec. W 1996 roku założył Centrum Stosunków Międzynarodowych, niezależny think tank poświęcony polityce zagranicznej i bezpieczeństwak którego był prezesem przez 11 lat. W 2005 roku został ambasadorem Polski w Stanach Zjednoczonych, a w 2008 roku Specjalnym Wysłannikiem do spraw zmian klimatu i w tej roli uczestniczył w przygotowaniach do konferencji klimatycznych w Poznaniu i Kopenhadze. Publikował m.in. w "Frankfurter Allgemeine Zeitung", "Weltwoche", "Washington Post", "Wall Street Journal", "Die Zeit", a także w polskiej prasie. Otrzymał liczne nagrody i wyróżnienia, m.in. Wielki Krzyż Zasługi z Gwiazdą i Wstęgą Republiki Federalnej Niemiec, nagrodę Uniwersytetu Europejskiego Viadrina, honorowy tytuł College of the Atlantic w USA.

Basil Kerski polsko-niemiecki menadżer kultury, redaktor, politolog i eseista pochodzenia polsko-irackiego, od 2011 roku dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności w Gdańsku. Studiował politologię i slawistykę na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie. Od 1998 roku redaktor naczelny "Magazynu Polsko-Niemieckiego DIALOG". Pracował w berlińskim oddziale amerykańskiego Aspen Institute, w Instytucie Badawczym Niemieckiego Towarzystwa Polityki Zagranicznej, w Bundestagu oraz w Ośrodku Badań Społecznych w Berlinie (WZB). Członek polskiego PEN Clubu. Autor i redaktor wielu książek niemieckich, polskich i ukraińskich na tematy historyczne, polityczne i literackie.
 
Oksana Zabużko ukraińska pisarka i intelektualistka. Została umieszczana na liście 100 najbardziej wpływowych osób na Ukrainie. Jest autorką dwudziestu książek, zdobyła międzynarodowe uznanie za swoją książkę „Badania terenowe nad Ukraińskim seksem”(1996) oraz „Muzeum porzuconych sekretów”(2009). Absolwentka filozofii Uniwersytetu im. Andrija Szewczenki w Kijowie. Pracowała jako pracowniczka naukowa w Instytucie Filozofii Ukraińskiej Akademii Nauk. Książki pani Zabużko były przetłumaczone na około 20 języków oraz wyróżnione wieloma nagrodami w tym Literacką Nagrodą Europy Środkowej ANGELUS (2013). Mieszka w Kijowie.

Markus Meckel teolog, polityk. Od 2013 roku pełni funkcję przewodniczącego Komisji Niemieckich Cmentarzy Wojennych. W okresie zimnej wojny dysydent w NRD. W 1989 roku współtworzył w NRD Niemiecką Partię Socjaldemokratyczną. W 1991 roku został pierwszym demokratycznie wybranym ministrem spraw zagranicznych NRD. Przewodniczący rady Komisji Federalnej do spraw Oceny Dyktatury Socjalistycznej Partii Jedności Niemiec. Współprzewodniczący Rady Fundacji Współpracy Polsko-Niemieckiej.

Jan Lityński doradca Prezydenta RP Bronisława Komorowskiego. Organizator i uczestnik studenckich wystąpień w marcu 1968 roku, skazany na 2,5 roku więzienia. Pracował jako robotnik, następnie programista komputerowy. W 1976 roku współzałożyciel „Biuletynu Informacyjnego”, pierwszego pisma ukazującego się poza cenzurą. Wielokrotnie aresztowany. Członek KSS „KOR”. W 1980 roku doradca władz NSZZ „Solidarność”. Autor uchwalonego przez I Zjazd „Solidarności” Posłania do Ludzi Pracy Europy Wschodniej. W latach 1989-2001 poseł na Sejm, m.in. przewodniczący Komisji Polityki Społecznej i Komisji Służb Specjalnych. Autor publikacji w prasie polskiej i zagranicznej, m.in. – „Krytyka”, „Puls”, „Tygodnik Mazowsze”, „Res Publica” i inne pisma poza cenzurą. Po roku 1989 m.in. „Gazeta Wyborcza”. „Rzeczpospolita”, Dziennik, „Polityka”, Newsweek”, „Zeszyty Literackie”. Publikacje książkowe, m.in. „PSL 1945-47 - Model oporu”, „Solidarność - problemy, znaki zapytania”, „Książę jest nagi - uwagi o socjotechnice komunizmu" (wspólnie z Pawłem Śpiewakiem). Odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski i Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą.