Aby rozpocząć wyszukiwanie, wpisz poszukiwane wyrażenie.

Aby zapewnić trwałość zdobyczom Unii Europejskiej i sprostać globalnym wyzwaniom naszych czasów, potrzebujemy duchowej jedności Europy, potrzebujemy europejskiego poczucia tożsamości.

Home » Bronisław Geremek » Teksty » Artykuły w gazetach » Przeciw nienawiści

Przeciw nienawiści

Tygodnik Powszechny - 8 kwietnia 1990

 

Przeciw nienawiści

 

Dlaczego tak jest, że w tym wielkim nurcie odnowy życia demokratycznego, powrocie do wolności, wyzwolenia się z dominacji imperialnej, dlaczego pojawia się ten jakiś opar nacjonalizmu, szowinizmu, nienawiści do innych, do tych, których mniej, do tych, którzy żyją wedle innego obyczaju, innej tradycji. Dlaczego?

Myślę, że nie ma na to dobrej odpowiedzi, ale nie wystarczy tylko myśleć z oburzeniem, trzeba próbować zrozumieć po to, żeby to zmienić. Sądzę, że przez te długie dziesięciolecia systemu totalitarnego jedną z form obrony było kultywowanie poczucia narodowego, poczucia narodowej wspólnoty. To ono broniło trwania ludzi, rodzin, grup społecznych. I to wielkie i wspaniałe przecież poczucie przynależności do kultury, do tradycji, do narodu jest o krok, zawsze i za każdym razem, od pewnych zwyrodnień, takich w których pojawia się znowu poczucie nienawiści do tych, którzy żyją inaczej, którzy należą do innej wspólnoty narodowej. To nie jest tak, że jakikolwiek kraj jest wolny od takiego zagrożenia, ale ta nasza Europa, „druga Europa” – Europa Środkowa przed tym problemem właśnie teraz stoi. I ja myślę o naszym własnym kraju, myślę o wszystkich krajach sąsiedzkich i mam nadzieję, że istnieje możliwość – wtedy gdy mówić się będzie o tym uczciwie, otwarcie i z jasną, pełną moralną ocenę, że jesteśmy w stanie tej nienawiści położyć tamę.

 

Źródło: Tygodnik Powszechny