Aby zapewnić trwałość zdobyczom Unii Europejskiej i sprostać globalnym wyzwaniom naszych czasów, potrzebujemy duchowej jedności Europy, potrzebujemy europejskiego poczucia tożsamości.

Home » Aktualności » Odbyła się debata lemkinowska "Wzrost popularności skrajnej prawicy w Europie" przykład Polski i Węgier. Z udziałem: Andrei Petõ, Łukasza Jurczyszyna, Rafała Pankowskiegio

Odbyła się debata lemkinowska "Wzrost popularności skrajnej prawicy w Europie" przykład Polski i Węgier. Z udziałem: Andrei Petõ, Łukasza Jurczyszyna, Rafała Pankowskiegio

W Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie odbyła się II debata lemkinowska w ramach nowego cyklu pod tytułem "Wzrost popularności skrajnej prawicy w Europie". Spotkaniu towarzyszył pokaz filmów dokumentalnych Tomasa Rafy.

Zapis wideo w bibliotece multimedialnej

Nie wolno nam dziś mówić o problemie skrajnej prawicy ograniczając się do kontekstu nacjonalizmów krajowych. Trzeba koniecznie uwzględniać perspektywę globalnego kryzysu demokracji. Skrajna prawica to nie są już wyłącznie oderwane od siebie grupki pijanych kibiców, wykrzykujących wulgarne hasła. To problem strukturalny, a polegający na tym, że poglądy nacjonalistyczne stały się dla wielu mieszkańców Europy atrakcyjna alternatywa polityczną – powiedziała Andrea Pető w czasie debaty, która odbyła się w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

W spotkaniu wzięli udział:

Andrea Pető – historyczka i socjolożka, profesorka na Uniwersytecie Środkowoeuropejskim w Budapeszcie, gdzie pełni funkcję dyrektorki gender studies. Zajmuje się historią społeczną i polityką pamięci w Europie Środkowej, politycznym ekstremizmem, studiami na holokaustem oraz feminizmem. Ostatnio pod jej redakcją ukazała się książka Jewish Intellectual Women in Central Europe 1860-2000 (2012).

Łukasz Jurczyszyn – socjolog, adiunkt w Akademii Humanistycznej im. Aleksandra Gieysztora, członek Centrum Badania Solidarności i Ruchów Społecznych IS UW, współpracuje z Collegium Civitas. Bada konflikty i ruchy społeczne, nacjonalizm, rasizm, przemoc, zwłaszcza w sporcie w Polsce, Francji i Rosji.

Rafał Pankowski – socjolog i politolog, doktor habilitowany nauk humanistycznych, profesor Collegium Civitas, zastępca redaktora naczelnego magazynu „Nigdy Więcej”. Autor książek: Gdzie kończy się patriotyzm... Z dziejów polskich grup faszyzujących 1922-1992 (Bydgoszcz 1993), Neofaszyzm w Europie Zachodniej: zarys ideologii (Warszawa 1998), Rasizm a kultura popularna (Warszawa 2006) oraz The populist radical right in Poland: the patriots (Londyn 2010).

Debatę poprzedziła projekcja dwu filmów dokumentalnych Tomasa Rafy, dostępne są one pod następującymi linkami:

Marsz Niepodległości 2013 Warszawa

Film o murach segregacyjnych w Słowacji

Prowadzący spotkanie Rafał Pankowski zauważył, że wprawdzie wyniki wyborów do Parlamentu Europejskiego przyczyniły się do pewnego rozkwitu koniunktury na debaty o wzroście nastrojów skrajnie prawicowych w całej Europie, jednak jest to zagadnienie o wiele szersze, wzmacniające atmosferę zagrożenia, przemocy i strachu. Najbardziej niepokojąca jest popularność owych nastrojów wśród ludzi młodych, zarówno tych, którzy posiadają prawo wyborcze, jak i w grupie osób pomiędzy 13 a 19 rokiem życia.

Andrea Pető podkreśliła, że jedynym sposobem na zaradzenie tej sytuacji byłby powrót do poważnego potraktowania wartości europejskich, zwłaszcza zaś zasady równości, którą należałoby ponownie przywrócić do łask. Jej społeczna klęska jest najboleśniejszym świadectwem klęski projektu europejskiego, która nie tylko zmusza do zadawania pytań o sens wspólnoty, ale ponadto skłania do istotnych przewartościowań. Choćby tradycyjna kategoria subkultury przestaje być nośna przy analizie współczesnych przemian społeczno-politycznych. Zwolennicy skrajnych ugrupowań potrafią sprawnie nawiązywać kontakty, czytają książki, posługują się językami obcymi, stosują narzędzia komunikacji masowej – przede wszystkim zaś nie są niezdecydowani; przeciwnie, doskonale wiedzą, co czynić, domagają się jedynie głosu. Ci młodzi ludzie negocjują w swoim imieniu alternatywną formę Europy – powiedziała badaczka.

Z kolei Łukasz Jurczyszyn zasugerował konieczność interdyscyplinarnego pogłębiania zasadniczego problemu, choćby poprzez kształtowanie kontrdyskursu wobec partii politycznych oraz środowisk nieformalnych. Być może skrajne postawy wśród młodzieży są efektem zagospodarowania niezadowolenia społecznego wobec „establishmentu”. Co więcej – jak wskazują badania socjologiczne – sukces polityczny skrajnych ugrupowań, poza pewnymi wyjątkami (np. Grecja), przekłada się na obniżenie niekontrolowanej agresji społecznej. Trzeba jednak uważnie obserwować tzw. miękki ekstremizm, którego niebezpieczeństwo polega na rozmyciu granic społecznej akceptacji oraz permanentnym podważaniu porządku demokratycznego.
W istocie rzeczy paradoksalna „internacjonalizacja nacjonalizmu” zmusza do wyjścia poza kontekst narodowy ku obszarom analizy globalnej i poszukiwaniu nowych formuł ideowej narracji, stawiających wprost kwestię inności, obcości, różnicy.  


 

 

 

 

 

 

 

Projekt New Nationalism Tomasa Rafy

Strona Stowarzyszenia Nigdy Więcej

Wywiad z Łukaszem Jurczyszynem O nowej ultraprawicy, radykalizmie i przemocy

Wywiad z Andreą Peto o kobietach w skrajnej prawicy